PUT PATRIJARHA GERMANA: OD VELIKE DRENOVE PREKO PARIZA DO PATRIJRŠIJE

Za njega su govorili da je „mudri i vremenu dorasli pastir srpskog naroda“. Njegovo poznanstvo sa Dobricom Ćosićem delom je uticalo na njegov put od Velike Drenove i Pariza do Beograda i Patrijaršije. Od patrijarha „po volji države“, patrijarh German je postao patrijarh „po volji crkve i naroda“. On je zaslužan za nastavak gradnje Hrama Svetog Save na Vračaru i čovek bez koga se istorija Trstenika ne može ispričati.
PATRIJARH GERMAN
Foto: Narodna biblioteka Jefimija

Patrijarh srpski German rođen je kao Hranislav 19. avgusta 1899. godine u Jošaničkoj Banji, gde mu je otac, bogoslov Mihailo Đorić (1874-1907) iz Velike Drenove, radio kao učitelj.

Već 1901. otac budućeg patrijarha se sa porodicom vraća u Drenovu gde je postavljen za sveštenika drenovačke druge parohije.

Detinjstvo budućeg patrijarha i njegovo odrastanje u Velikoj Drenovi bilo je obeleženo brojnim bolnim trenucima.

Na samom početku svog osnovnog školovanja ostao je bez oca, a nekoliko godina kasnije i bez majke Cvete i sestre Radojke koje su preminuli od tuberkuloze. Hranislav i njegova sestra Radmila i brat Ljubodrag ostali su da odrastaju kao siročad.

Osnovnu školu Hranislav nastavlja da uči u Velikoj Drenovi, a zatim i u Kruševcu.

Put patrijarha Germana

Nakon osnovnog školovanja, Hranislav odlazi u na Bogosloviju u Sremske Karlovce. Put ga dalje vodi u Pariz gde je proveo dve godine studirajući prava. Voljom Božijom vraća se u Beograd gde 1942. završava Pravoslavni bogoslovski fakultet.

U međuvremenu je rukopoložen u čin đakona, bio je pisar Duhovnog suda u Čačku, predavao je veronauku u čačanskoj gimnaziji. Pošto je rukopoložen u čin prezvitera, 1927. godine postavljen i je za paroha u Miokovcima, a četiri godine kasnije premešten je u Vrnjačku Banju.

Bio je i referent Svetog arhijerejskog sinoda. Ostao je bez žene, i sa troje dece kao udovi sveštenik, zamonašen je u manastiru Studenica kada mu je episkop šumadijski Valerijan, dao ime German.

Čin arhijerejske hirotonije izvršio je, 15. jula 1951. godine, patrijarh srpski Vikentije, a sledeće godine izabran je za episkopa budimskog. Četiri godine kasnije, posle smrti episkopa žičkog Nikolaja, 1956. episkop German izabran je za episkopa žičkog.

Patrijarh po volji i nevolji države i Dobrice Ćosića

German je na patrijaršiskom tronu nasledio patrijarha Vikentija 13. septembra 1958. godine, ustoličen je u Pećkoj patrijaršiji 29. maja 1960. godine.

Kako tvrdi Dr Veljko Đurić Mišina nije sporno da je na izbor patrijarha Germana uticala država.

„Tu su zasluge Dobrice Ćosića i ministra unutrašnjih poslova Slobodana Penezića Krcuna. Želeli su da imaju prvosveštenika u SPC koji će biti njihov čovek“, kaže Mišina za televiziju Hram podsećajući da su Ćosić i patrijarh German zapravo bili rođaci.

Vlast je kako on navodi od patrijarha očekivala „slepu poslušnost“, ali su sledeće godine pokazale da German ta očekivanja nije ispunio i da je tokom 32 godine, koliko je bio patrijarh, vratio značaj SPC.

Kakav je German bio kao patrijarh i u kom vremenu sumira dr Radovan Pilipović, direktor arhiva SPC.

„Vreme patrijarha Germana karakterišu velika iskušenja, pritisci, represije, progon sveštenika, potreba da se Komunistička partija pita za sve pa i za stvari SPC, ali i raskoli. Srpska pravoslavna crkva je u to vreme, međutim, imala jednog mudrog i istorijskom vremenu doraslog pastira koji je mogao da se nosi sa svim tim iskušenjima“

PATRIJARH GERMAN SA SVEŠTENSTVOM
Foto: Narodna biblioteka „Jefimija“
Nastavak izgradnje Hrama Svetog Save – zasluga patrijarha Germana

Obnavljanje sveštenstva i crkvenih objekata, uz dva raskolu u SPC u Makedoniji i SAD, obeležili su vreme patrijarha Germana.

Ono po čemu će, između ostalog biti upamćen patrijarh German je to što je uspeo da se izbori za nastavak gradnje Hrama Svetog Save na Vračaru.

Zabeleženo je da je 88 puta podnosio molbu i vodio razgovore sa raznim instancama vlasti da bi na kraju konačno dobio odobrenje za nastavak gradnje Hrama.

Ovo odobrenje patrijarh German je dobio od tadašnjeg predsednika Predsedništva Srbije Dušana Čkrebića kome je nekoliko godina bio veroučitelj dok je učio školu u Vrnjačkoj Banji.

Masovni prilozi iz zemlje i sveta omogućili su nastavak gradnje Hrama Svetog Save.

Uz pomoć 16 hidrauličnih dizalica koje su za ovaj posao specijalno izgrađene u fabrici Prva petoletka u Trsteniku, kupola Hrama teška više od 4.000 tona 26. maja 1989. godine u podne se odvojila od zemlje. Prosečno po dva metra dnevno, za dva časa rada, kupola se posle dvadeset dana uspela i zauzela predviđeno mesto. 

Godina podizanja kupole hrama, godina bolesti patrijarha Germana

Patrijarh German je 1989. godine slomio kuk i to je bio početak bolesti koja je trajala do kraja njegovog života. Za čuvara trona srpskih patrijarha imenovan je 30. juna iste godine mitropolit zagrebačko-ljubljanski Jovan koji je zamenjivao obolelog patrijarha.

Patrijarh German penzionisan je odlukom Sabora Srpske pravoslavne crkve 30. novembra 1990. godine, zbog dugotrajne teške bolesti koja je potvrđena stručnim nalazom Konzilijuma lekara Vojnomedicinske akademije, da bi nakon toga arhijereji doneli odluku da biraju novog patrijarha.

Sledećeg dana, 1. decembra, još za života patrijarha Germana izabran je novi patrijarh dotadašnji episkop raško-prizrenski Pavle.

Život prepun zasluga koje se teško opisuju u jednom članku, počeo je da se gasi.

Patrijarh German se upokojio 27. avgusta 1991. i sahranjen je unutar crkve Svetog Marka u Beogradu.

PATRIJARH GERMAN U TRSTENIKU
Foto: Narodna biblioteka „Jefimija“